close
تبلیغات در اینترنت
دانلود مداحی ترکی | ايران نوحه
بازدید از این پست : 517 | ارسال شده در تاریخ : سه شنبه 21 مهر 1394 | ارسال شده توسط : Admin | نظرات ()

تشت‌گذاری

 

آیین تشت گذاری یکی از قدیمی ترین سنتها و مناسک ایرانی است که جمع کثیری از مردم ترک زبان ایران، با این آیین عزاداریهای محرم را شروع می‌کنند.

مراسم تشت گذاری، مراسمی است سنتی که در عزاداری ایام عاشورا و عمدتا در شهرستان اردبیل برگزار می‌شود و تشت‌های آب را که رمزی از فرات می‌باشد در مساجد و حسینیه ها می‌آورند و این سنت به پیروی از اقدام امام حسین و یادآور رفتار جوانمردانه او در مقابل سپاه حر می‌باشد که به روایتی آن حضرت، در روز ۲۷ ذیحجه، آب مشکها را در تشتها ریخته و تمام لشکر حر و اسبان آنها را سیراب کردند.

آیین تشت گذاری در استانهای ترک زبان، از ریشه دارترین آیینهای ماه محرم است که در روزهای پایان ماه ذی الحجه برگزار می‌شود و در حقیقت، برگزاری این آیین، آماده شدن حسینیان برای برگزاری مراسم سوگواری امام حسین را نشان می‌دهد.

 

علل برگزاری این مراسم

در ارتباط با علل برگزاری مراسم تشت گذاری نظرات و احتمالات مختلفی وجود دارد، اکثرا اعتقاد بر این است که با انجام این مراسم، اهمیت آب و جایگاه آن در حادثه کربلا مورد توجه قرار می‌گیرد.

براساس روایتهای تاریخی، در مسیر راه کاروان کربلا قبل از رسیدن به دشت نینوا، سربازان حر بن یزید ریاحی در منطقه‌ای به نام «زباله» راه بر کاروان بسته و حرکت آن را متوقف ساخته‌اند.

در این محل، امام حسین علیرغم کمبود آب دستور می‌دهند تشتها توسط آبهای موجود در مشکها پر شود که هم یاران حسین و هم سربازان حر از آن استفاده کنند و نیز احشام موجود در هر دو کاروان نیز سیراب شوند.

 

تاریخچه برگزاری آیین تشت گذاری

هرچند که مراسم تشت گذاری از دوران صفویه در اردبیل برگزار شده و قدمتی چندین ساله دارد اما در دو سه دهه اخیر برگزاری این مراسم در سایر شهرهای استان و برخی استانهای همجوار چون آذربایجان شرقی و غربی و زنجان، آستارا، تالش و... نیز مورد توجه قرار گرفته‌است.

این مراسم که به نوعی محبت عزاداران به اهل البیت را نشان می‌دهد، چند سالی است که در استانهایی غیر از استانهای ترک زبان نیز مورد توجه قرار گرفته و طی دو سال اخیر در ورامین، مازندران و... نیز برگزار می‌شود.

بعد از قرار گرفتن تشتها در سکوهای مخصوص و در میان حزن و اندوه حاضران، دعای مخصوص خوانده می‌شود و از آب تشت به عنوان تبرک، اکثریت حاضران و عزاداران استفاده می‌کنند.

بر اساس متن کامل و قدیمی دعای تشت گذاری که به صورت تلفیقی با استفاده از سه زبان فارسی، ترکی و عربی نوشته شده، می‌توان حدس زد آیین تشت گذاری ریشه در عصر صفویه(که امرای آن ترک زبان و شیعه بودند) داشته باشد.

 

فلسفه تشت گذاری

درباره فلسفه مراسم تشت‌گذاری چنین می‌گویند: روزی که «حر بن ریاحی» با دو هزار نفر از سپاهیان خویش راه را بر امام حسین (ع) بست و به امام گفت که باید با یزید بیعت کند و امام امتناع کرد.

ابا عبدالله الحسین (ع) وقتی خستگی و تشنگی را در چهره سپاهیان حر مشاهده کرد، دستور دادند که آنها را سیراب کنند. حتی دستور دادند به چهارپایان سپاه حر نیز آب دهند، چون این اتفاق در ۲۷ ذی‌الحجه روی داد، لذا مردم اردبیل در این روز مراسم تشت گذاری را انجام می‌دهند.

مراسم تشت گذاری به این صورت است که یکی دو نفر از عزاداران حسینی کوزه‌ای بر دوش می‌گیرند و دور مسجد را می‌گردند و بقیه نیز از پشت سر آنان حرکت می‌کنند و نوحه و رجز می‌خوانند. این رجزها بیشتر در بیان بزرگواری‌های سقای بزرگ کربلا و سپهسالار راه حق حضرت عباس است.

هدف تشت‌گذاری این است که جوانمردی‌ها و فداکاری‌های حضرت ابوالفضل (ع) را نشان دهد که همواره خود را به آب و آتش می‌زد تا با جرعه‌ای آب گلوی خشکیده کودکان خیمه‌های امام حسین (ع) را تر کند.

 

آیین تشت گذاری در اردبیل

رسم «تشت گذاری» یا «تشت گردانی» از جمله مراسمی است که منسوب به شهر اردبیل، به طور خاص و مردم آذربایجان، به طور عام است؛ در این آیین، «تشت» نماد مشک سقای کربلا و آب، نماد رود فرات است که به روی حسین و یارانش بسته شد.

مراسم تشت گذاری در اردبیل از ۲۷ذیحجه شروع می‌شود و در ۳۰ ذیحجه به پایان می‌رسد. براساس یک رسم قدیمی، شهر اردبیل به شش محله بزرگ تقسیم می‌شود و هر یک از محلات کوچک نیز با توجه به موقعیت جغرافیایی، تابع یکی از این محلات ششگانه می‌شود.

شروع تشت گذاری در سه روز مانده به محرم طوری برنامه ریزی شده‌است که هر روز در دو محله بزرگ این مراسم برگزار شود.

تشتهایی که در این مراسم مورد استفاده قرار می‌گیرند، گرد و از جنس برنز یا مس است، بعد از عزاداری، ریش سفیدان در هر محله، تشتها را بر دوش حمل کرده و وارد مساجد می‌شوند. حاضران در مسجد به احترام به پا خواسته و در جلو آنها دسته سینه زنی با شعار «الدخیل یا ابوالفضل» سینه می‌زنند.

پس از آن، ریش سفیدان با دور زدن مسجد، تشتها را در جای مخصوص خود قرار می‌دهند، آنگاه تشتها را از آبی که در کوزه‌ها بر دوششان حمل کرده‌اند، پر می‌کنند.

برخی از مورخان بر این باورند که احداث جایگاه تشت در مساجد اردبیل بعد از روی کار آمدن حکومت صفویه انجام شده‌است، یکی از ویژگیهای معماری مساجد اردبیل این است در مساجد شهر جایگاه و سکوهایی خاص وجود دارد که برای این منظور مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

مبنای طشت گذاری در اردبیل بر پایه مستندات تاریخی است

 

می توان تاریخچه طشت ‌گذاری در اردبیل را یک تاریخچه غنی و بر طبق مستندات تاریخی عنوان کرد و متذکر شد: وقتی امام حسین وارد منزل چهاردهم می‌شود با شنیدن خبر شهادت مسلم ‌ابن‌ عقیل و قیص‌ ابن‌ مظهر به یاران خود دستور می‌دهند آب کافی به همراه داشته باشند که این روز مبنای طشت ‌گذاری اهالی اردبیل است.

وی با بیان اینکه طشت‌ گذاری در اردبیل در بیش از 41 مسجد شهر انجام می‌شود، خاطر نشان کرد: با تداوم این آداب و رسوم اعتقادی، در حقیقت اردبیل سنت طشت‌ گذاری با سابقه 500 ساله را حفظ کرده و آن را امروز به عنوان یک فرهنگ اصیل مستند و قابل اتکا معرفی می کند.

عضو هیئت امنای محله طوی اردبیل افزود: بعد از طشت ‌گذاری از روز دوم محرم همزمان با ورود کاروان امام حسین به دشت کربلا اهالی اردبیل در قالب محلات ششگانه عزاداری خود را به همرات شعبات خود در خیابانهای اصلی انجام می ‌دهند و در روز تاسوعا و عاشورا با شمع‌ گردانی در 41 مسجد و عزاداری در سطح شهر عشق و حرارت حسینی به اوج می‌رسد.

وی به روند تاریخی سفر امام حسین (ع) از مدینه و مکه به کربلا اشاره کرد و یاد آور شد: 460 کیلومتر مسافتی که امام حسین با خانواده خود تا کربلا طی کرد دارای حوادث گوناگونی بود که اهالی اردبیل به صورت منظم این تاریخ را با حوادث آن گرامی می ‌دارند و با به پیشواز رفتن گرامیداشت این مناسبتها، عزاداری دهه محرم را با شور و حرارت برگزار می ‌کنند.

جامعی سبقت در عزاداری را مختص اردبیل دانست و بیان داشت: در ایران عزاداری از اردبیل شروع شده است بطوریکه دستجات عزاداری محلات این شهر با وجود عظمت و شکوه لرزه بر اندام عاشقان اباعبدالله الحسین(ع) می‌اندازد.

این پژوهشگر در مورد فلسفه قیام امام حسین گفت: حرکت شتاب ‌آلود کاروان امام حسین با هدف درگیر نشدن در مسیر و حرکت کاروان، سخنرانیهای آتشین امام و نامه‌های آن حضرت به معاویه بیانگر عمق و فلسفه قیام امام حسین است که هر فردی می‌ تواند با بررسی آنها به خیلی از پرسشهای خود پاسخ بگیرد.


محل قرار گرفتن طشت در مساجد شهر اردبیل، جایگاهی ویژه است

برخی از مورخان بر این باورند که احداث جایگاه طشت در مساجد اردبیل بعد از روی کار آمدن حکومت صفویه انجام شده است؛ محل قرار گرفتن طشت در مساجد شهر اردبیل نیز جایگاهی خاص بوده و سکوهایی که برای این منظور مورد استفاده قرار می‌ گیرد، یکی از ویژگیهای معماری مساجد این منطقه است.

جایگاه مخصوص طشت در یکی از اضلاع  دیوار مساجد به صورت "طاق ‌نما" ایجاد می ‌شود و در طول سال طشتها روی این سکوها قرار دارند؛ در مواردی نیز ممکن است طشتها از قبل در خانه ای که صاحب آن نذر کرده، قرار داشته باشد که در این صورت نیز دسته های عزادار به آن خانه مراجعه کرده و پس از انجام عزاداری، طشتها را برداشته و به طرف مکان برگزاری مراسم می برند.

قدیمی ‌ترین تشت موجود در مساجد اردبیل متعلق به مسجد "بازار چاقوسازان" است که  قدمت آن به  عصر "شاه عباس اول" باز می ‌گردد؛ در داخل و لبه این تشت، نقش و نگار گیاه و ماهی حک شده و در لبه آن نیز عبارت و تاریخ "وقف نمود به حضرت عباس ۱۰۳۸" نقش بسته است.

 

مراسم طشتگذاری در اردبیل که از آن به عنوان کنگره ی بزرگ حسینیان نیز یاد میشود،

امسال نیز با اجتماع عظیم و پرشور حسینیان اردبیل و مهمانانی از سرتاسر کشور و حتی شیعیان کشورهای همسایه با شکوه و عظمت خاصی برگذار شد. این مراسم بینضیر که همه ساله در اردبیل برگذار میگردد، از تاریخچه ای دیرینه برخوردار است و میتوان آن را یکی از کمنضیرترین و کمیابترین مراسمهای مذهبی با محوریت عضاداری به شمار آورد. در این مراسم که از روز بیست و ششم ذی الحجه در حسینیه ی اردبیل آغاز و در روز بیست و هفتم ذی الحجه مصادف با سالروز رویارویی امام حسین علیه السلام و یاران باوفای ایشان با سپاه حر و ماجرای سیراب شدن سپاهیان حر به دست امام حسین و یاران ایشان که در این پست بطور مفصل به آن اشاره شده است، در مسجد جامع اردبیل به اوج خود میرسد و در روز بیست و هشتم ذی الحجه در مسجد اعظم اردبیل پایان میپذیرد، مداحان سعی دارند که علاوه بر روضه و ذکر مصائب اهل بیت علیهم السلام، با خواندن اشعاری مسائل روز جهان شیعه را گوشزد و به نوعی آگاه سازی نمایند. اشعاری در محکومیت دشمنان مذهب تشیع و اثبات حقانیت این مذهب و ابراز احساسات و تأیید مجتمعین و مستمعین از دیگر ابعاد این مراسم است. رسانه های داخلی و خارجی مرتبط همواره توجه خاصی به این مراسم داشته و ابعاد مختلف آنرا زیر نظر گرفته و مورد بررسی قرار میدهند.

منابع مطلب نوشته شده  حسینیه نت و رواق

التماس دعا

نظرات

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:):(;):D;)):X:?:P:*=((:O@};-:B/:):S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟[حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی
موضوعات
لوگو حمایتی ما
ايران نوحه مركز دانلود مداحي تركي
دانلود مراسم عزاداري فاطميه 94

اسلایدر

حاج عليرضا اسفندياري فاطميه 94حاج عليرضا اسفندياري

محك

پشتیبانی